De jongerenwebsite van de taalunie

anderlands
   

Bargoens

Gabber, pleite, gozer

O jee, hij moet van de rechter naar de gevangenis!
O jee, hij moet van de rechter naar de gevangenis!

Bargoens was vroeger de geheimtaal van dieven en landlopers. Het woord Bargoens komt van het Franse baragouin 'onbegrijpelijke taal', en dat komt van het voor Fransen onverstaanbare Bretonse bara gwin 'brood, wijn'. Onverstaanbaar is dus het sleutelwoord. Dat gaat voor Bargoens wel op: het zijn vaak woorden van Jiddische of Hebreeuwse afkomst.

Smeris komt van schmiere

Een paar voorbeelden: 

  • gabber – vriend; Jiddisch chawwer, van Hebreeuws habher
  • gozer – jongen, man; Jiddisch, van Hebreeuws hatan 'schoonzoon'
  • kapsones – uitingen van zelfingenomenheid; Jiddisch gawsones, van Hebreeuws ga’awthanuth 'hoogmoed'
  • mazzel – geluk, voordeel (ook als afscheidsgroet); Jiddisch, van Hebreeuws mazzal 'geluk'
  • penoze – onderwereld; Jiddisch parnose 'onderhoud, middel van bestaan', van Hebreeuws parnasah 'broodwinning'
  • pleite – ervandoor; Jiddisch 'failliet', van Hebreeuws pəleta 'redding'
  • smeris – politie(agent); van Jiddisch schmiere 'wachter, uitkijk' in schmiere stehen 'op de uitkijk staan', van Hebreeuws šəmira 'toezicht, wacht'
  • tof – goed, cool, leuk; van Jiddisch tof, Hebreeuws tobh

Het begrip Bargoens wordt intussen veel ruimer gebruikt, want nu vallen bijna alle woorden eronder die als schuttingtaal, geheimtaal, beledigend of plat worden ervaren.

Hier vind je onder meer verwijzingen naar woordenlijsten Bargoens.

Reactie toevoegen

Gerelateerde berichten

Sales manager en trench coat
anderlands

Sales manager en trench coat

De invloed van het Engels op het Nederlands in 1961

Er was eens ...
anderlands

Er was eens ...

Jamilla Baidou over de fittie van het jaar 2020

De knieёn van de bij
anderlands

De knieёn van de bij

Welke Engelse spreekwoorden willen we overnemen?