De jongerenwebsite van de taalunie

weetjes
   

Volksetymologie

Woorden die ontstaan door een misverstand

Hangmat komt niet van hang + mat. © piper60
Hangmat komt niet van hang + mat. © piper60

Een hangmat is een mat om in te hangen, nietwaar? Toch komt het woord oorspronkelijk niet van hang + mat. De hangmat komt uit het Caribisch gebied en werd daar amaca genoemd. De Spanjaarden namen dat woord over als hamaca en de Fransen maakten er hamac van. Via het Frans kwam de hamac in het Nederlands terecht. Het woord klonk de mensen hier wat vreemd in de oren. Maar het deed ze denken aan woorden die ze wél begrepen: hangen en mat. En omdat je in een hamac kunt hangen en het ding wel een beetje op een mat lijkt, was dat helemaal niet zo’n gekke gedachte. Zo werd de Caribische amaca een Nederlandse hangmat.

Scheurbuik

Taalkundigen noemen dit verschijnsel volksetymologie. Etymologie is de wetenschap die de oorsprong en geschiedenis van woorden onderzoekt. Bij volksetymologie wordt die oorsprong niet onderzocht door wetenschappers, maar door het volk verzonnen. Er is dan sprake van een misverstand.

Een ander voorbeeld van volksetymologie is scheurbuik. Dat is geen ziekte waardoor je buik scheurt, maar een verbastering van het woord schorbuck. Dat was in een middeleeuws Duits dialect de naam voor een ziekte die ontstaat door een gebrek aan vers voedsel, vooral groente en fruit.

Reacties

scheurbuik is een ziekte ontstaan door tekort aan vit c, bij bemanning van schepen die ontdekkingsreizen deden. De eerste epidemiologie is zo ontstaan. appelsienen aan boord? minder sterfte bij de bemanning. RCT in z'n vroegste vorm.

Reactie toevoegen

Gerelateerde berichten

Taalhulp voor woordcombinaties
weetjes

Taalhulp voor woordcombinaties

Waarmee kun je een werkwoord combineren?

Nederlands studeren in Rusland
weetjes

Nederlands studeren in Rusland

Studenten vertellen over hun ervaringen

Hoe klonk het Oudnederlands?
weetjes

Hoe klonk het Oudnederlands?

De Nederlandse taal in Rotterdam in de elfde eeuw