De jongerenwebsite van de taalunie

weetjes
   

Exemploniemen

Woorden die uitbeelden wat ze zijn

Zwart is zwart en vijflettergrepig is vijflettergrepig.
Zwart is zwart en vijflettergrepig is vijflettergrepig.

Dit woord staat nog in geen enkel woordenboek: exemploniem. We hebben die term verzonnen om het verschijnsel te beschrijven dat sommige woorden precies uitbeelden wat ze betekenen. Het komt van exempel ‘voorbeeld’ en -niem ‘naam’.

Elfletterig

Een voorbeeld van een exemploniem is het woord elfletterig. Tel maar na: elfletterig bestaat uit elf letters. Het woord beeldt dus uit wat het betekent.

Tkfout

Nog een paar voorbeelden:

  • tkfout – het woord tikfout met een tikfout erin
  • vout – het woord fout fout geschreven
  • vijflettergrepig – bestaat uit vijf lettergrepen
  • zwart – het woord zwart bestaat uit zwarte letters

Weet jij nog exemploniemen?

Kun je nog meer exemploniemen verzinnen? Geef ze aan ons door. Zet ze in de reacties of mail naar maartje[apenstaartje]taalhelden.org.
Of zou je zelf ook graag stukjes schrijven of filmpjes maken over mooie woorden en slimme taalspelletjes? Geef je dan hier op als redacteur van Taalhelden.org.

Reacties

Nederlands is een Nederlands woord.
Woord is een woord.

Mooi Boudewijn! We zullen ze noteren voor een volgende aflevering! - Maartje van Taalhelden

Maar -niem is niet naam hoor. Wellicht morfeem -oniem van Grieks ὄνυμα? Had ook paradigmatoniem kunnen zijn (van Gr. παράδειγμα = voorbeeld) in plaats van Latijns-Griekse (=hybride) samenstelling. Of is het ook loconiem, terraniem, superoniem, suboniem en cooniem?

De term exemploniem is niet echt nodig. We kunnen spreken over een zelfverwijzend woord. Zo zijn er ook zelfverwijzende zinnen, bv. Deze zin telt vijf woorden.

Reactie toevoegen

Gerelateerde berichten

Taalhulp voor woordcombinaties
weetjes

Taalhulp voor woordcombinaties

Waarmee kun je een werkwoord combineren?

Nederlands studeren in Rusland
weetjes

Nederlands studeren in Rusland

Studenten vertellen over hun ervaringen

Hoe klonk het Oudnederlands?
weetjes

Hoe klonk het Oudnederlands?

De Nederlandse taal in Rotterdam in de elfde eeuw